Program Re:Generacja realizujący w Polsce przesłanie Dekady ONZ na rzecz Odtwarzania Ekosystemów zyskał pierwszego partnera w ratowaniu i czynnej ochronie ekosystemu Zatoki Północnej Jeziora Wilanowskiego rezerwatu przyrody Morysin w Warszawie.

Trójstronna umowa o współpracy na rzecz regeneracji i utrzymania ekosystemu Zatoki Północnej Jeziora Wilanowskiego została zawarta 2 grudnia w Wilanowie. W wydarzeniu uczestniczyli: Paweł Jaskanis, Dyrektor Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Maria Andrzejewska, Dyrektor Generalna Centrum UNEP/GRID-Warszawa, oraz Agata Mazurek-Bąk, Członkini Zarządu i Dyrektor Personalna Grupy Veolia w Polsce, i Izabela Rakuć-Kochaniak, Prezes Zarządu Fundacji Veolia Polska. Działania będą prowadzone na terenie rezerwatu w zarządzie Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, przez Fundację Veolia Polska – pierwszego partnera programu „Re:Generacja”. Tym samym, program Re:Generacja wejdzie w fazę wdrożeniową czynnej ochrony ekosystemów. To znaczący moment dla programu, będącego odpowiedzią Centrum UNEP/GRID-Warszawa, na ogłoszenie przez ONZ lat 2021-2030 Dekadą Odtwarzania Ekosystemów.

Ogłoszenie Dekady przez ONZ jest reakcją na spowodowany działaniami ludzi kryzys bioróżnorodności. Na całym świecie praktyki takie, jak wylesianie, regulacja rzek, budowa dróg, czy zanieczyszczenia, przyczyniają się do niszczenia środowiska naturalnego. Już nie tylko dobrostan, ale całe nasze istnienie zależy dziś od tego, czy uda nam się powstrzymać degradację ekosystemów. Ze względu na globalną skalę i złożony charakter problemu, opiekę nad Dekadą objęły wspólnie UNEP (United Nations Environment Programme) oraz FAO (Food and Agriculture Organization), a jej wdrażanie na świecie wspiera IUCN (International Union for Conservation of Nature).

Re:Generacja czyli pokolenie przywracania
Działania Dekady na gruncie polskim realizowane są przez Re:Generację – program zainicjowany w tym roku przez Centrum UNEP/GRID-Warszawa. Re:Generacja zaprasza do współpracy służby ochrony przyrody, biznes, samorządy i lokalne organizacje pozarządowe. Program propaguje rozwiązania oparte na naturze mające ugruntowanie w wiedzy ekspertów. Dodatkowo, na stronie programu, udostępniamy angażujące narzędzia edukacyjne – wirtualne spacery po ekosystemach i escape-room z zagadkami na temat świata przyrody. – wyjaśnia Patrycja Adamska, Dyrektor Programowa Centrum UNEP/GRID-Warszawa i koordynator programu Re:Generacja.

Kluczowym komponentem planu Re:Generacji jest zaangażowanie firm, które roztoczą opiekę nad wybranymi ekosystemami i włączą się w niezbędne działania. Modelowym przekładem takiego zaangażowania jest włączenie się do działań Fundacji Veolia Polska. Zgłaszając chęć i wolę współpracy na rzecz utrzymania ekosystemu Zatoki Północnej Jeziora Wilanowskiego w programie Re:Generacja, Fundacja Veolia Polska stała się partnerem działań w obrębie rezerwatu. Fundacja Veolia Polska od lat wspiera miasta w obszarze zrównoważonego rozwoju, kładąc szczególny nacisk na edukację ekologiczną mieszkańców oraz troskę o zasoby naturalne. Stąd decyzja o zaangażowaniu się w działania na terenie Parku w Wilanowie. Ochrona bioróżnorodności, rewitalizacja przestrzeni miejskiej i zazielenianie miast to jedne z głównych obszarów naszych aktywności. Właśnie w ten sposób postrzegamy nowoczesny CSR - dbamy nie tylko o podnoszenie jakości życia mieszkańców, ale także działamy, często z partnerami z innych sektorów, na rzecz planety i jej najcenniejszych zasobów. Od tego, co zrobimy dzisiaj, zależy przecież dobrobyt następnych pokoleń – mówi Izabela Rakuć-Kochaniak, Prezes zarządu Fundacji Veolia Polska.

Dlaczego rezerwat Morysin?
Działania realizowane będą w obszarach otuliny Rezerwatu Morysin oraz samego Rezerwatu. Obszar Zatoki Północnej Jeziora Wilanowskiego kształtował się pod wpływem licznych wylewów, w wyniku czego żyzne namuły utworzyły unikatowe środowisko lasów łęgowych doliny Wisły, podlegające dziś ochronie czynnej. Występują tu liczne drzewa pomnikowe, bogata fauna i flora (m.in. dzięcioł czarny). Obecne są relikty historycznej XIX-wiecznej kompozycji krajobrazowej. Teren ten należy do Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu; znajdują się tu również liczne cenne obiekty wpisane do Rejestru Zabytków.

Dawniej Zatoka Północna stanowiła odrębny zbiornik służący jako miejsce na ścieki. Obecnie jest to obiekt połączony z Jeziorem Wilanowskim. Głównymi zagrożeniami dla Zatoki Północnej Jeziora Wilanowskiego są zanieczyszczenie wód powierzchniowych i gruntowych, przemiana szaty roślinnej oraz zmiany zachodzące w bioróżnorodności fauny, związane ze wzmożonym oddziaływaniem ludzi. Ograniczona wymiana wody powoduje w okresie letnim rozwój glonów i ustępowanie roślinności zanurzonej. Niezbędne jest przeprowadzenie rekultywacji połączonej z re-naturalizacją tego obszaru.

Planowane działania w obrębie ekosystemu
Konieczna jest odnowa zdegradowanej części zbiornika oraz etap zatrzymania procesów rozrostu glonów. Planowane działania ochronne wymagać będą regularnego, wieloletniego zaangażowania. Ich celem będzie zachowanie w stanie naturalnym cennych siedlisk łęgowych i starorzecza Wisły wraz ze znajdującymi się na tym terenie zabytkami, jako walorami kulturowymi podnoszącymi wartości krajobrazowe miejsca, które stanowi część Pomnika Historii i Wilanowskiego Parku Kulturowego. Niezbędne jest także podjęcie działań informacyjno-edukacyjnych oraz współpracy w celu redukowanie inwestycji budowlanych w otulinie rezerwatu.

Dołącz do #ReGeneracji
Zachęcamy do zaintersowania się programem, do zgłaszaszania ekosystemów lub włączania się w rozpoczęte działania. Ekosystemy objęte programem prezentowane są na dedykowanej mapie na stronie Re:Generacja

 

Morysin

Morysin na obrazie Wincentego Kasprzyckiego, 1834