Centrum UNEP/GRID-Warszawa - jako ośrodek realizujący w Polsce misję Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska (UNEP) i wspierający jego globalne inicjatywy - włącza się w upowszechnianie Celów Zrównoważonego Rozwoju w szczególności w ich wymiarze środowiskowym.

We wrześniu 2015 roku, w trakcie tzw. Szczytu Zrównoważonego Rozwoju (Nowy Jork) 193 kraje członkowskie ONZ przyjęły rezolucję pt. "Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030" (ang. Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development). Dokument ten wyznaczył 17 globalnych celów (ang. Sustainable Development Goals - SDGs), których realizacja ma przyczynić się do budowy zrównoważonej przyszłości oraz ograniczenia ubóstwa na świecie.

ŚRODOWISKOWE WYMIARY CELÓW ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU

Jakkolwiek tylko dwa z siedemnastu celów skupiają się w całości na środowisku przyrodniczym (tj. cel 14. Życie pod wodą oraz cel 15. Życie na lądzie), to w istocie każdy z celów ma swój środowiskowy kontekst, a ponad połowa z nich bezpośrednio odnosi się do aktualnych potrzeb środowiska.

Zachęcamy do odkrywania środowiskowych wymiarów Celów Zrównoważonego Rozwoju.

 

sdg1

Wyeliminować ubóstwo we wszystkich jego formach na całym świecie

Bieda to coś więcej niż brak przychodów i środków potrzebnych do życia. Bieda to głód, niedożywienie, ograniczony dostęp do edukacji i podstawowych usług, dyskryminacja społeczna, wykluczenie oraz brak udziału w procesie decyzyjnym.

  • równe prawa w dostępie do zasobów ekonomicznych i naturalnych, podstawowych usług, prawa do własności i sprawowania kontroli nad gruntami [...]
  • odporność osób ubogich i wrażliwych wobec zagrożeń, zmniejszyć ich ekspozycję i wrażliwość na ekstremalne zjawiska klimatyczne oraz wstrząsy gospodarcze, społeczne i środowiskowe, a także katastrofy naturalne.
 
sdg2

Wyeliminować głód, osiągnąć bezpieczeństwo żywnościowe i lepsze odżywianie oraz promować zrównoważone rolnictwo

Rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo mogą stanowić źródło pożywnej żywności dla wszystkich [...]. Jednocześnie mogą przyczynić się do [...] ochrony środowiska.

  • podwoić wydajność rolnictwa
  • systemy zrównoważonej produkcji żywności
  • bezpieczny i równy dostęp do ziemi
  • [...] podtrzymywać ekosystemy, wzmocnić zdolność przystosowania się do zmian klimatycznych, ekstremalnych zjawisk pogodowych, suszy, powodzi i innych katastrof, a także mające stopniowo poprawiać jakość gleby i gruntów.
 
sdg3

Zapewnić wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrobyt

  • znacząco obniżyć liczbę zgonów i chorób powodowanych przez [...] zanieczyszczenie i skażenie powietrza, wody i gleby
 
sdg4

Zapewnić wszystkim edukację wysokiej jakości oraz promować uczenie się przez całe życie

Wysokiej jakości edukacja stanowi podstawę dla polepszenia życia ludzi i zrównoważonego rozwoju.

  • zapewnić, że wszyscy uczący się przyswoją wiedzę i nabędą umiejętności potrzebne do promowania zrównoważonego rozwoju, w tym między innymi przez edukację na rzecz zrównoważonego rozwoju i zrównoważonego stylu życia
 
sdg5

Osiągnąć równość płci oraz wzmocnić pozycję kobiet i dziewcząt

Zapewnienie kobietom i dziewczętom równego dostępu do edukacji, opieki zdrowotnej i godziwej pracy oraz do udziału w procesie decyzyjnym w sprawach politycznych i ekonomicznych wzmocni zrównoważone gospodarki i przyniesie korzyści społeczeństwom i całej ludzkości.

  • reformy zapewniające kobietom równe prawa w dostępie do zasobów ekonomicznych, prawa własności, sprawowania kontroli nad gruntami [...] oraz zasobów naturalnych
 
sdg6

Zapewnić wszystkim ludziom dostęp do wody i warunków sanitarnych poprzez zrównoważoną gospodarkę zasobami wodnymi

Na naszej planecie mamy wystarczającą ilość wody [...]. Jednak z powodu słabej gospodarki czy złego stanu infrastruktury, każdego roku na choroby związane z nieodpowiednimi zasobami wody, słabymi warunkami sanitarnymi i złą higieną umierają miliony ludzi [...] Susza dotyka jedne z najbiedniejszych rejonów świata, co tylko potęguje występowanie głodu i niedożywienia.

  • zrównoważony pobór i efektywność wykorzystania wody (ścieki, recykling, odsalanie, itp.)
  • zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi na wszystkich poziomach
  • zapewnić ochronę i odnowić ekosystemy zależne od wody, w tym tereny górskie, lasy, tereny podmokłe, rzeki, jeziora i wody podziemne
 
sdg7

Zapewnić wszystkim dostęp do źródeł stabilnej, zrównoważonej i nowoczesnej energii po przystępnej cenie

Jest ona konieczna w wykonywaniu pracy, zapewnieniu bezpieczeństwa, walce ze zmianami klimatycznymi, produkcji żywności.

Inicjatywa ‘Zrównoważona Energia dla Wszystkich’, która ma zapewnić powszechny dostęp do nowoczesnych usług energetycznych, poprawić efektywność i zwiększyć wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.

  • znacząco zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii
    podwoić wskaźnik wzrostu globalnej efektywności zużycia energii
  • badania, czysta energia, czyste technologie energetyczne
  • dostęp do nowoczesnych i zrównoważonych usług energetycznych
 
sdg8

Promować stabilny, zrównoważony i inkluzywny wzrost gospodarczy, pełne i produktywne zatrudnienia oraz godną pracę dla wszystkich ludzi

Zbyt małe inwestycje i niska konsumpcja doprowadziły do naruszenia umowy społecznej, która stanowi podstawę społeczeństw demokratycznych.

Zrównoważony wzrost gospodarczy wymaga od społeczeństw kształtowania warunków umożliwiających ludziom podejmowanie pracy wysokiej jakości, która napędza gospodarkę bez uszczerbku dla środowiska.

  • stopniowo zwiększać efektywność wykorzystania bogactw naturalnych w globalnej konsumpcji i produkcji oraz dążyć do zerwania z zależnością między wzrostem gospodarczym i degradacją środowiska
  • opracować i wdrożyć polityki promujące zrównoważoną turystykę
 
sdg9

Budować stabilną infrastrukturę, promować zrównoważone uprzemysłowienie oraz wspierać innowacyjność

Inkluzywny i zrównoważony rozwój przemysłu [...] przyczynia się do szybkiego podwyższenia standardu życia wszystkich ludzi, jak również dostarcza rozwiązań technologicznych zapewniających przyjazne dla środowiska uprzemysłowienie.

U podstaw wysiłków zmierzających do realizacji celów środowiskowych leży postęp technologiczny, w tym zwiększanie efektywności materiałowej i energetycznej.

  • wprowadzić zrównoważony rozwój przemysłu przez zwiększenie efektywności wykorzystania zasobów oraz stosowanie czystych i przyjaznych dla środowiska technologii i procesów produkcyjnych
 
sdg10

Zmniejszyć nierówności w krajach i między krajami

Konieczne jest, by każdy człowiek mógł korzystać z inkluzywnego postępu gospodarczego, opartego na trzech filarach zrównoważonego rozwoju – ekonomicznym, społecznym i środowiskowym.

 
sdg11

Uczynić miasta i osiedla ludzkie bezpiecznymi, stabilnymi, zrównoważonymi oraz sprzyjającymi włączeniu społecznemu

W jaki sposób dążyć do pomyślnego rozwoju miast i tworzenia miejsc pracy bez nadmiernej eksploatacji ziemi [...]?

Wyzwania, w obliczu których stoją miasta, mogą być pokonane na wiele sposobów pozwalających na ich dalszy rozwój i rozkwit, przy jednoczesnej poprawie wykorzystania zasobów, redukcji stopnia zanieczyszczenia [...].

  • ochrona i zabezpieczenia światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego
  • obniżyć niekorzystny wskaźnik negatywnego oddziaływania miasta na środowisko [...]: jakość powietrza oraz gospodarowanie odpadami komunalnymi i innymi zanieczyszczeniami
  • środowiskowe połączenia pomiędzy obszarami miejskimi i podmiejskimi
  • zintegrowane polityki i plany dot. zasobów, adaptacji do zmian klimatu, odporność na skutki katastrof naturalnych (powodzie)
 
sdg12

Zapewnić wzorce zrównoważonej konsumpcji i produkcji

Zrównoważona konsumpcja i produkcja są związane z promowaniem efektywnego zużycia energii i innych zasobów, [...]. Korzystanie z takich wzorców pomaga przy realizacji planów rozwojowych, obniża koszty gospodarcze, środowiskowe i społeczne, [...].

  • zrównoważone zarządzanie i efektywne zużycie zasobów naturalnych
  • ograniczenie marnowania żywności
  • ekologiczne zarządzanie chemikaliami i odpadami – prewencja, redukcja, recykling, ponowne użycie => minimalizacja wpływu na zdrowie i środowisko (powietrze, woda, gleba)
  • praktyki zrównoważonego rozwoju w przedsiębiorstwach
    świadomość w zakresie zrównoważonego rozwoju i stylu życia w zgodzie z naturą
  • „ekologizacja” subwencji na paliwa
 
sdg13

Podjąć pilne działania w celu przeciwdziałania zmianom klimatu i ich skutkom

Przeciwdziałanie zmianom klimatycznym jest wyzwaniem globalnym, [...] Emisja gazów cieplarnianych w jakimkolwiek miejscu na ziemi dotyka ludzi na całym świecie. Kwestia ta wymaga skoordynowanej współpracy i rozwiązań wypracowanych na szczeblu międzynarodowym.

  • gospodarka oparta na czystych technologiach
  • wzmocnienie zdolności adaptacyjnych na zagrożenia klimatyczne i katastrofy naturalne
  • krajowe polityki i strategie, współpraca międzynarodowa
    świadomość, edukacja, potencjał ludzki i instytucjonalny
 
sdg14

Chronić oceany, morza i zasoby morskie oraz wykorzystywać je w sposób zrównoważony

Oceany – ich temperatura, skład chemiczny, prądy i życie w nich panujące napędzają światowe ekosystemy, bez których życie człowieka na Ziemi byłoby niemożliwe. Woda deszczowa, woda pitna, pogoda i klimat, linie brzegowe, sporo naszej żywności, a nawet tlen, którym oddychamy, są zależne od mórz, które działają jako regulator.

  • zanieczyszczenia mórz (gł. generowane na lądzie)
  • ochrona morskich i przybrzeżnych ekosystemów (objęcie ochroną min. 10%) i ich zrównoważone zarządzanie
  • połowy ryb, pozyskiwanie owoców morza – (nielegalne, złe subwencje), akwakultura itp.
 
sdg15

Chronić, przywrócić oraz promować zrównoważone użytkowanie ekosystemów lądowych, zrównoważone gospodarowanie lasami, zwalczać pustynnienie, powstrzymywać i odwracać proces degradacji gleby oraz powstrzymać utratę różnorodności biologicznej

Wylesianie i pustynnienie w wyniku działalności człowieka i zmian klimatu to najważniejsze wyzwanie dla zrównoważonego rozwoju.

  • ochrona różnorodności biologicznej, odtworzenie i zrównoważone użytkowanie lądowych i śródlądowych ekosystemów słodkiej wody oraz pozostałych ekosystemów, w szczególności lasów, terenów podmokłych i suchych oraz gór
  • użytkowanie zasobów genetycznych
    kłusownictwo, nielegalny handel
  • gatunki obce
  • włączanie bioróżnorodności i ekosystemów do krajowych i lokalnych planów, strategii, procesów decyzyjnych itp.
 
sdg16

Promować pokojowe i inkluzywne społeczeństwa, zapewnić wszystkim ludziom dostęp do wymiaru sprawiedliwości oraz budować na wszystkich szczeblach skuteczne i odpowiedzialne instytucje, sprzyjające włączeniu społecznemu

Cel poświęcony promowaniu pokojowych i inkluzywnych społeczeństw sprzyjających zrównoważonemu rozwojowi.

  • elastyczny, inkluzywny, partycypacyjny i reprezentacyjny proces podejmowania decyzji na wszystkich szczeblach
  • powszechny dostęp do informacji
  • skuteczne, odpowiedzialne i przejrzyste instytucje
    rządy prawa, dostęp do wymiaru sprawiedliwości
  • promować i egzekwować [...] polityki na rzecz zrównoważonego rozwoju
 
sdg17

Wzmocnić środki wdrażania i ożywić globalnego partnerstwo na rzecz zrównoważonego rozwoju

Skuteczna realizacja Agendy na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju wymaga partnerskiej współpracy między rządami, sektorem prywatnym i społeczeństwem obywatelskim [...] na szczeblu globalnym, regionalnym, krajowym i lokalnym.

Zakresy współpracy/partnerstw:

  • finanse
  • technologia
  • budowa potencjału
  • handel
  • zagadnienia systemowe: polityki, instytucje, odpowiedzialność, informacja (dane, monitoring, sprawozdawczość)