Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska
        02-078 Warszawa, Krzywickiego 9
        tel./fax: (022) 825 21 27; 825 14 28; 825 10 18


      5. ZRÓWNOWAŻONE WYKORZYSTANIE ELEMENTÓW RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ

      5.8. Transport i infrastruktura techniczna

      5.8.1. Stan istniejący

      Rozwój transportu, sieci komunikacyjnych oraz liniowej infrastruktury technicznej (linie energetyczne, rurociągi i gazociągi) wpływają bezpośrednio oraz pośrednio na stan różnorodności biologicznej.

      Sieci komunikacyjne, a zwłaszcza ogrodzone siatkami autostrady, są barierami dla swobodnej panmiksji genów (zachowania jedności populacji) dla gatunków poruszających się po ziemi oraz gatunków, których nośniki rozprzestrzeniania się genów (nasiona, jaja, zarodniki, pyłki, całe organizmy itp.) przenoszone są przez organizmy obdarzone naziemnymi zdolnościami lokomotorycznymi. Stanowią także barierę krzyżowania się osobników.

      Drugim zjawiskiem wynikającym z istnienia sztucznych barier ekologicznych, są procesy degradacji ekosystemów poprzez podział ich przestrzeni na części. Im mniejsza jest powierzchnia danego ekosystemu, tym mniejsza (z dużą regresją) jest liczba występujących w ekosystemie gatunków.

      Trzecim zjawiskiem ekologicznym, wynikającym z dużego i szybkiego ruchu pojazdów na drogach, jest masowe zabijanie zwierząt drobnych, wkraczających na jezdnię oraz zwierząt unoszących się nad nią w powietrzu. W ograniczonym zakresie problem ten dotyczy również innych dziedzin transportu jak transport kolejowy, lotniczy i wodny.

      Innym istotnym zagadnieniem mającym wpływ na stan różnorodności biologicznej jest budowa napowietrznych linii przesyłowych energii elektrycznej. W rezultacie tego rodzaju działań:

      • następuje częściowe zniszczenie roślinności pod linią, a silne pola magnetyczne są barierą dla migracji zwierząt,
      • o przewody i słupy rozbijają się zwierzęta latające (głównie ptaki), w tym zaliczane do gatunków rzadkich i chronionych, które giną także poprzez porażenie prądem,
      • rozwieszone linie degradują piękno krajobrazu.

      W przypadku wszystkich inwestycji liniowych szczególnie zagrożenia dla różnorodności biologicznej powoduje prowadzenie ich przez obszary cenne przyrodniczo, a w tym szczególnie obszary chronione.

      Ważny wpływ na stan różnorodności biologicznej ma również budowa sieci kanalizacyjnych, szczególnie w sytuacjach, gdy przebiega ona w otwartych kanałach lub gdy ścieki są zbierane w dużych i otwartych zbiornikach. We wszystkich tych przypadkach powstają warunki środowiskowe dla masowego występowania specyficznych gatunków, co zmienia naturalną równowagę biologiczną. Powstają ponadto warunki do nienaturalnego wykorzystywania tych miejsc przez faunę rodzimą, co zwiększa jej śmiertelność (występuje wówczas efekt pułapki ekologicznej).

      5.8.2. Strategia działań

      Szersze uwzględnienie ochrony różnorodności biologicznej w procedurach wyznaczania przebiegu inwestycji liniowych,w tym także w procedurach oceny oddziaływania na środowisko, mając na celu omijanie najcenniejszych przyrodniczo obszarów i ich fragmentacji.

      Zintensyfikowanie działań na rzecz zmniejszenia negatywnego oddziaływania inwestycji liniowych, w tym w zakresie budowy przejść dla zwierząt pod i nad drogami, ograniczania wpływu hałasu, znakowania linii energetycznych i innych.

      Opracowanie i wdrożenie wytycznych dotyczących zasad wykonywania obudowy przyrodniczej dróg, w tym zwłaszcza autostrad, uwzględniających pokrewieństwo z lokalna różnorodności biologiczną (odpowiedni dobór materiału do nasadzeń).

      Wspieranie inicjatyw mających na celu zwiększenie roli transportu szynowego.

      Stworzenie warunków prawnych i ekonomicznych dla rozwoju podziemnego kablowania sieci przesyłu energii elektrycznej na obszarach o szczególnych walorach przyrodniczych.

      Wprowadzenie zasady, że ścieki nie mogą być przesyłane w otwartych kanałach.

      5.8.3. Plan działań (tabela)

       Strona tytułowa 
       Spis treści 
       Poprzedni rozdział 
       Następny rozdział 


      Wszelkie uwagi do roboczej wersji Strategii i Planu działań prosimy kierować na adres Krajowej Agencji Wykonawczej projektu:
      Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska
      02-078 Warszawa, Krzywickiego 9
      tel./fax: (022) 825 21 27; 825 14 28; 825 10 18
      e-mail: nfos@warman.com.pl