Narodowa Fundacja Ochrony ŚrodowiskaNarodowa Fundacja Ochrony Środowiska 5.1. Wprowadzenie
Przekształcanie różnorodności biologicznej, w wyniku działalności gospodarczej, wiąże się z bezpośrednim wykorzystywaniem żywych zasobów przyrody lub bezpośrednim oddziaływaniem na środowisko przyrodnicze oraz pośrednim (zamierzonym lub niezamierzonym) wpływem tej działalności. Pierwszy sfera odnosi się do tych dziedzin, które korzystają z zasobów żywej przyrody, takich jak: rolnictwo, rybołówstwo i leśnictwo. Druga sfera obejmuje całość gospodarki przestrzennej, w tym urbanistykę i infrastrukturę techniczną oraz eksploatację surowców. Trzecia odnosi się do wszystkich działów gospodarki, a także do działalności rządowej, samorządowej i społecznej.
Państwo poprzez różnego rodzaju instrumenty ma możliwość kształtowania polityki społeczno- gospodarczej i kierunków rozwoju kraju. W szczególny sposób może decydować o zasadach zarządzania własnością skarbu państwa. W Polsce w wyniku zmiany ustroju, zachodzi obecnie transformacja gospodarki, polegająca m.in. na prywatyzacji własności państwowej, w tym gruntów rolnych, przemysłu, niektórych gałęzi infrastruktury technicznej, chociaż własność państwowa ma nadal znaczny udział w wytwarzaniu dochodu narodowego. W szczególności, własnością państwa pozostaje 3 690 tys. ha gruntów rolnych, 7 186 tys. ha obszarów leśnych (GUS 1996), prawie całe wydobycie i przetwarzanie surowców geologicznych, wytwarzanie energii i sieć przesyłowa, znaczna części przemysłu, transport kolejowy oraz sieć dróg.
Do kompetencji władz samorządowych należy zarządzanie w skali lokalnej m.in.: gospodarką przestrzenną i komunalną, infrastrukturą techniczną oraz częściowo gospodarką leśną (76 tys. ha lasów gminnych) i inne. Własność prywatną stanowią: większość obszarów rolniczych (13846 tys. ha), fragmenty lasów (1494 tys. ha) (GUS 1996), część przemysłu, handel, część transportu kołowego, usługi, mieszkalnictwo.
Taka struktura własności powoduje odpowiedni rozkład odpowiedzialności i zobowiązań, związanych również z ochroną i racjonalnym wykorzystaniem różnorodności biologicznej, pomiędzy administrację rządową (w tym ministerstwa odpowiedzialne za różne gałęzie gospodarki), administrację samorządową oraz osoby prywatne.
Polityka ekologiczna (prośrodowiskowa) Państwa, przyjęta przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w 1991 roku zakłada, że dalszy rozwój gospodarczy będzie przebiegał zgodnie z modelem ekorozwoju (rozwoju zrównoważonego). Ponieważ ochrona różnorodności biologicznej jest jedną z podstawowych przesłanek i warunków rozwoju zrównoważonego, to wszystkie zalecenia w tym zakresie, odnoszące się do prywatnego, samorządowego i państwowego sektora gospodarczego mają swoje umocowania prawne. Droga do realizacji tych zasad od strony prawnej jest więc w Polsce stosunkowo dobrze zabezpieczona na poziomie ogólnym. Konieczne jest jednak określenie polityki i zadań w zakresie ochrony i racjonalnym użytkowania różnorodności biologicznej dla poszczególnych sektorów, branż i resortów.
|
|
|
|
Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska