Narodowa Fundacja Ochrony ŚrodowiskaNarodowa Fundacja Ochrony Środowiska2.3. Główne kierunki strategiczne ochrony różnorodności biologicznej w Polsce
Ochrona różnorodności biologicznej kraju wymaga podjęcia szeregu następujących działań o charakterze strategicznym:
Należy przyjąć, że ochrona różnorodności biologicznej jest podstawowym składnikiem polityki państwa prowadzonej zgodnie z zasadami ekorozwoju.
Szczególnie istotnym kierunkiem strategicznym dla ochrony różnorodności biologicznej w Polsce jest podniesienie kultury przyrodniczej społeczeństwa poprzez odpowiednie ukierunkowanie edukacji w szkołach wszystkich typów, a także edukacji nieformalnej. Tylko społeczeństwo świadome skutków degradacji przyrody będzie akceptować jej ochronę, wymuszać na swoich przedstawicielach w samorządach, parlamencie i rządzie odpowiednie działania, a w indywidualnym i zbiorowym życiu codziennym będzie przyjazne dla przyrody.
Ochrona różnorodności biologicznej wymaga skierowania na nią bezpośrednio odpowiedniej części budżetu państwa, funduszy celowych i środków pochodzących z zagranicy oraz stworzenie bodźców ekonomicznych do przeznaczania takich środków z budżetów samorządowych oraz dotacji od osób fizycznych i prawnych. Środki te skierowane powinny być na ochronę ginących gatunków, obszarów o szczególnie bogatych walorach ekologicznych, a także na ochronę środowisk zapewniających wysoką różnorodność biologiczną na wszystkich trzech poziomach: genetycznym, gatunkowym i systemów ekologicznych.
Ochrona różnorodności biologicznej musi odnosić się do przyrody całego kraju, bez względu na stopień zniszczenia lub przekształcenia środowiska. Ogólne programy ochrony różnorodności biologicznej powinny być częścią studiów i planów zagospodarowania przestrzennego oraz podstawowym elementem wszystkich ocen oddziaływania na środowisko.
Należy zintensyfikować działania nad minimalizacja zanieczyszczeń wszystkich komponentów środowiska.
Istniejące obszary o szczególnych wartościach pod względem różnorodności biologicznej oraz gatunki dziko żyjące, a także rasy i odmiany genetyczne gatunków udomowionych, którym zagraża wyginięcie, powinny być objęte ochroną na zasadach przewidzianych w ustawie o ochronie przyrody oraz mieć opracowane i realizowane specjalne programy ochrony i restytucji.
Gospodarka przestrzenna powinna zapewnić właściwą ochronę różnorodności biologicznej, szczególnie na poziomie systemów ekologicznych na terenach zurbanizowanych. Wiąże się to nie tylko z ideą ochrony różnorodności biologicznej, ale również z zapewnieniem godziwych warunków środowiskowych dla mieszkańców tych obszarów.
Rolnictwo powinno zwrócić szczególną uwagę, by nie tylko nie zmniejszać różnorodności biologicznej, ale ją podnosić, ze względu na pozytywne skutki produkcyjne zrównoważenia ekologicznego krajobrazu rolniczego. Obowiązkiem rolnictwa jest także ochrona zasobów genetycznych, związanych ze starymi odmianami i rasami gatunków hodowlanych, stanowiących szczególnie cenne zasoby kraju.
Leśnictwo musi zwrócić większą uwagę na dostosowanie swoich metodach gospodarowania lasami produkcyjnymi do zasad ochrony różnorodności biologicznej. Lasy o naturalnym składzie wszystkich gatunków (mikroorganizmów, roślin, grzybów i zwierząt) odznaczają się najwyższą różnorodność biologiczną w naszej strefie klimatycznej.
Polska, jako sygnatariusz Konwencji Gdańskiej i Helsińskiej, powinna nadal konsekwentnie działać na rzecz wywiązywania się ze zobowiązań zmierzających do odbudowy zasobów biologicznych Bałtyku. Akwen Morza Bałtyckiego jest obszarem o wysokich zasobach różnorodności biologicznej, które uległy ogromnej dewastacji, wynikającej z zanieczyszczenia jego wód.
Planując zwiększenie retencji wodnej, należy bezwzględnie dostosować zabiegi hydrotechniczne do zasad ochrony różnorodności biologicznej. Zasadniczymi tezami strategii w tym zakresie powinny być:
Należy zobowiązać stosowne resorty i podmioty gospodarcze użytkujące zasoby przyrodnicze lub których działalność ma wpływ na stan środowiska do uwzględniania wymogów ochrony różnorodności biologicznej. Obligatoryjnie powinny zostać przyjęte zasady minimalizacji negatywnych skutków oraz ich kompensacji przez odpowiednie podniesienie wartości przyrody na terenach sąsiednich.
W zakresie biotechnologii należy wprowadzić regulacje prawne i organizacyjne w celu przeciwdziałania negatywnym oddziaływaniom GMO na środowisko.
Niezbędne jest podniesienie priorytetu odpowiednich badań i studiów w zakresie różnorodności biologicznej finansowanych przez KBN i specjalne fundusze celowe.
Należy wzmóc aktywność Polski na arenie międzynarodowej w zakresie tworzenia i wdrażania programów ochrony różnorodności biologicznej.
Konieczne jest przyspieszenie działań dotyczących dostosowania polskiego ustawodawstwa i norm do przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej, a także prawa międzynarodowego.
Niezbędne jest udoskonalenie systemu i mechanizmów koordynacji międzyresortowej w działalności na rzecz ochrony i racjonalnego wykorzystania różnorodności biologicznej kraju. Koordynacja ta powinna zachodzić na szczeblu rządu i być podporządkowana wicepremierowi, mającemu decydujący wpływ na politykę i działalność resortów.
Konieczne jest szersze wykorzystywanie znacznego potencjału i wiedzy ekologicznych organizacji pozarządowych w działaniach na rzecz ochrony i racjonalnego użytkowania różnorodności biologicznej oraz ułatwienie im dostępu do źródeł finansowania wartościowych projektów i programów przyrodniczych.
Realizacja powyższych kierunków, powinna w sposób optymalny umożliwić osiągnięcie założonych celów ochrony i racjonalnego użytkowania różnorodności biologicznej, które zostały zidentyfikowane podczas prac nad Strategią, a tym samym zapewnić wypełnienie przez Polskę zaleceń Konwencji o Różnorodności Biologicznej.
|
|
|
|
Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska