Parki narodowe

Tatrzański Park Narodowy




Potrzebę utworzenia parku w Tatrach dostrzeżono już w końcu XIX wieku, jednak park narodowy powstał dopiero 1 stycznia 1955 r. Park leży w Krainie Karpackiej, w dzielnicy Tatr i częściowo podhala. Powierzchnia Parku wynosi 21 164 ha, w tym zespoły leśne zajmują 15 124 ha (71%), nieleśne zajmują 5707 ha (27%) są to głównie tereny położone powyżej górnej granicy lasu. Grunty rolne i wody zajmują 2% powierzchni Parku. Ochroną ścisłą objęto 11 514 ha (54%), w tym 6149 ha lasu (53%).

Park obejmuje cały obszar polskich Tatr, najmłodszych i najwyższych gór w Polsce i jedynych o charakterze alpejskim. Tatry Wysokie zbudowane są ze skał krystalicznych, a Tatry Zachodnie ze skał krystalicznych i osadowych. Rzeźba Tatr charakteryzuje się ostrymi poszarpanymi szczytami (m.in. Rysy 2499 m. n.p.m.), kotłami polodowcowymi (np. kocioł Czarnego Stawu), występowaniem jaskiń (m. in. Jaskinia Śnieżna o głębokości 780 m.) oraz obfitością jezior zwanych stawami (około 30) m. in. Morskie Oko o pow. 34 ha, Wielki Staw Polski o głębokości 79 m. i potokami m. in. Rybi Potok.

W Parku istnieje wyraźny układ piętrowy roślinności. W reglu dolnym (do 1200m. n.p.m.) występują lasy mieszane z udziałem świerka, jodły, modrzewia, buka, jawora i jarzębiny. W reglu górnym (do 1550 m. n.p.m.) panuje bór świerkowy, w miejscach trudnodostępnych, pierwotny. Piętro kosodrzewiny sięga do 1800 m. n.p.m., gdzie obok kosodrzewiny występują traworośla. Piętro alpejskie, zwane niekiedy halnym, dochodzi do 2300 m. n.p.m.. Tworzą je murawy złożone z niskich roślin przystosowanych do życia w surowych warunkach klimatycznych. Powyżej rozpościera się piętro turniowe z bardzo uboga roślinnością naczyniowa i większym udziałem porostów.

Flora Parku liczy około 1000 gatunków roślin naczyniowych, 500 gatunków mszaków, 700 gatunków porostów, 1000 gatunków glonów. W Parku znajdują się 84 gatunki roślin objętych ochroną gatunkową, w tym kilka endemitów zachodnio-karpackich, np. warzucha tatrzańska, przymiotno węgierskie, kostrzewa bezostna, a także charakterystyczne dla Tatr szarotka oraz goryczki, skalnice i krokusy.

Bardzo bogata jest fauna Parku. Oprócz gatunków popularnych jak: jeleń, sarna, dzik, kuna oraz ryś i wydra, występują m. in. Orzeł przedni, puchacz, płochacz halny, siwerniak, pomurnik i pluszcz. Ponadto liczne są płazy, gady, mięczaki, a najliczniejszą grupę stanowią owady.

Na terenie Parku znajdują się liczne zabytki kulturowe (szałasy, kapliczki). W 1993 r. TPN z TANAP (Tatransky Narodni Park po stronie słowackiej) został uznany za światowy rezerwat biosfery, jako obszar międzynarodowy o znaczeniu światowym.Park ma bogate i dobrze urządzone muzeum przyrodnicze i pracownię naukową. Tatrzański Park Narodowy leży w województwie nowosądeckim wzdłuż granicy ze Słowacją, w bezpośrednim sąsiedztwie z Zakopanem.

Adres dyrekcji:
ul. Chałubińskiego 42 A,
34-500 Zakopane,
telefon (0-165) 632 03

Na podstawie opracowania "Parki Narodowe w Polsce", Krajowy Zarząd Parków Narodowych, 1997 rok.


Witryna
rozdziału
Witryna
Raportu
Witryna
GRID-Warszawa
Witryna
MOŚZNiL