Ten rodzaj ochrony zmierza do zabezpieczenia przed zniszczeniem bądź degradacją walorów przyrodniczych i cech estetycznych środowiska na określonych obszarach, z uwzględnieniem ich znaczenia jako terenów rekreacyjnych. Jest ona realizowana przez tworzenie parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu, których wspólną cechą jest wielkoprzestrzenny charakter, a także i to, że nie są wyłączone z użytkowania gospodarczego. Idea tworzenia wyodrębnionych obszarów chronionych zrodziła się w krajach zachodnich. Wychodzono tam z założenia, że przy istniejącej presji różnorodnych czynników niszczących dotychczasowe formy ochrony są niewystarczające.

W Polsce proces formalnego tworzenia parków krajobrazowych zapoczątkowany został w 1976 r. utworzeniem 2 parków: Suwalskiego i Wigierskiego. Do chwili obecnej powstały 102 parki krajobrazowe, które wraz ze strefami ochronnymi zajmują łącznie 1,97 mln ha. Do największych zalicza się Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej o powierzchni 71 tys. ha, oraz Park Krajobrazowy Orlich Gniazd, którego powierzchnia wynosi prawie 60 tys. ha

Najsłabszą, choć ważną formą ochrony są obszary chronionego krajobrazu. Z jednej strony spełniają one rolę terenów żywicielskich (ekosystemy rolne, leśne), z drugiej zaś stanowią najważniejsze tereny dla wypoczynku pobytowego i masowego wypoczynku świątecznego. Istnieją obecnie 344 obszary chronionego krajobrazu, które zajmują 5,8 mln ha, to jest 18,6% powierzchni kraju.

Wszystkie wymienione formy przestrzennej ochrony przyrody tworzą spójny, choć wyraźnie zróżnicowany krajowy system obszarów chronionych. Ten harmonijny układ o dużym potencjale biologicznym przywróci, jak należy sądzić, przyrodnicze powiązania przestrzenne między funkcjonującymi obszarami chronionymi, wpływając na charakter stosunków wodnych i klimatycznych w całym kraju oraz zabezpieczy przed degradacją zachowane jeszcze walory środowiska przyrodniczego.

	Witryna rozdziału	Witryna Raportu	Witryna GRID-Warszawa	Witryna MOŚZNiL